Problemy z uzyskaniem ciąży dotyczą współcześnie wielu par. Problemy te mogą mieć charakter przejściowy i być związane na przykład ze stresem, jednak jeśli utrzymują się ponad rok, warto skonsultować się z lekarzem. Kiedy możemy mówić o niepłodności, co odróżnia ją od bezpłodności i gdzie zgłosić się po pomoc?

Czym jest niepłodność i gdzie się ją leczy?

Zgodnie z aktualną definicją WHO, niepłodność ma miejsce wtedy, gdy partnerzy nie uzyskują ciąży mimo 12 miesięcy aktywnego współżycia. W takiej sytuacji zaleca się konsultację z lekarzem. W niektórych przypadkach zaleca się zrobić to już po 6 miesiącach - na przykład wtedy, gdy kobieta ma więcej niż 35 lat, gdy problemy z poczęciem dziecka miały miejsce w przeszłości, po chemioterapii oraz w przypadku nieregularnych miesiączek czy innych chorób ginekologicznych takich jak endometrioza czy PCOS (zespół policystycznych jajników). 

Jednocześnie warto odróżnić niepłodność od bezpłodności. Niepłodność to stan poddający się leczeniu, z kolei bezpłodność to trwała i nieodwracalna niezdolność do poczęcia biologicznego potomstwa.

Aby uzyskać pomoc, najlepiej zgłosić się bezpośrednio do kliniki wyspecjalizowanej w leczeniu niepłodności. Przykładem takiej placówki jest Gameta - poradnia leczenia niepłodności w Kielcach (dokładny adres: Podzamcze 45).

Jak bada się niepłodność? Diagnostyka

Jak wspomnieliśmy, płodność może obniżać się okresowo, na przykład w związku

z przemęczeniem, chorobami, czy przyjmowanymi lekami. Jeśli utrzymuje się dłużej, należy zbadać jej przyczynę. Współczesna medycyna dysponuje wieloma możliwościami w zakresie diagnostyki, to między innymi:

• badania laboratoryjne (pozwalające wykryć nieprawidłowości stężenia hormonów odpowiedzialnych za płodność, infekcje, czy choroby genetyczne),
• badania obrazowe - takie jak USG narządów rodnych (jajników, jajowodów, jąder), czy badanie drożności jajowodów,
• badania endoskopowe - histeroskopia lub rzadziej laparoskopia 

W diagnostyce męskiej niepłodności kluczowym badaniem jest seminogram, czyli określenie parametrów nasienia (takich jak budowa, ruchliwość, czy liczba plemników). Warto wykonać to badanie w przypadku podejrzenia niepłodności. Cena badania nasienia w Kielcach wynosi 180 zł i można je wykonać we wspomnianej klinice Gameta.

Diagnostykę zawsze rozpoczyna dokładny wywiad lekarski, na którego podstawie lekarz prowadzący zleca określony, indywidualny zestaw badań.

Jak leczy się niepłodność?

To, jakimi metodami leczona będzie niepłodność, zależy od efektów diagnostyki, czyli rozpoznanej przyczyny problemów z uzyskaniem ciąży. Zdarza się, że przyczyn tych nie można ustalić (mówimy wtedy o niepłodności niewyjaśnionego pochodzenia - niepłodność idiopatyczna) - w takim przypadku również możliwe jest leczenie. Wysoką skutecznością charakteryzują się tutaj metody rozrodu wspomaganego, czyli:

• Inseminacja - wprowadzenie nasienia do dróg rodnych kobiety przy pomocy specjalnego cewnika. Nasienie poddaje się wcześniej odpowiedniemu przygotowaniu. 
• In vitro - czyli zapłodnienie pozaustrojowe. Komórka jajowa i plemnik zostają połączone w laboratorium (wcześniej pobiera się je od obojga partnerów, możliwe jest też wykorzystanie komórek dawcy), a powstały zarodek transferowany jest następnie do dróg rodnych kobiety.

Wiele różnych metod leczenia niepłodności

Za niepłodność kobiecą często odpowiadają nieprawidłowości endokrynologiczne - ponieważ to skomplikowana sieć zależności hormonalnych reguluje owulację i cały cykl menstruacyjny. Niektóre problemy hormonalne można skutecznie leczyć farmakologicznie. Leki stosuje się też w przypadku infekcji układu moczowo-płciowego.

Płodność obniżają także różnego rodzaju zmiany w obrębie kobiecych narządów rodnych, takie jak polipy, mięśniaki, czy zrosty. W zależności od umiejscowienia i nasilenia mogą wymagać interwencji chirurgicznej. Współcześnie wiele zmian tego typu można usunąć małoinwazyjnymi metodami endoskopowymi (które nie wymagają hospitalizacji). Mikrochirurgiczne leczy się także niektóre męskie choroby obniżające płodność takie jak żylaki powrózka nasiennego.

Obniżenie płodności może być skutkiem nieprawidłowego stylu życia i powiązanych schorzeń (braku aktywności fizycznej, nadwagi, nieodpowiedniej diety, stosowania używek lub nadmiernej ekspozycji na stres). Powodem mogą być również niektóre choroby - u kobiet jest to na przykład endometrioza lub PCOS (zespół policystycznych jajników).