Zmiany niektórych już obowiązują, ale dla wielu kluczowy moment dopiero nadchodzi. Nowe przepisy mogą przełożyć się na konkretne korzyści w pracy.

Zmiany w naliczaniu stażu pracy weszły w życie na początku 2026 roku, ale dopiero teraz obejmą szeroką grupę pracowników. Jak przypomina infor.pl, od 1 maja nowe zasady zaczną obowiązywać także w sektorze prywatnym.

Co dokładnie się zmienia?

Najważniejsza zmiana dotyczy tego, co wlicza się do stażu pracy. Do tej pory podstawą były przede wszystkim umowy o pracę. Teraz katalog ten został znacząco rozszerzony.

Nowe przepisy pozwalają doliczyć m.in. okresy pracy na umowach zlecenia, prowadzenia działalności gospodarczej, współpracy przy takiej działalności, a także czas jej zawieszenia w związku z opieką nad dzieckiem. Uwzględnione mogą być również inne formy aktywności zawodowej, o ile były objęte składkami lub zostaną odpowiednio udokumentowane.

– Zgodnie z nowymi zasadami staż pracy będzie obejmował nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej – tłumaczy Krystyna Michałek, rzeczniczka kujawsko-pomorskiego ZUS.

Kto może na tym zyskać?

Zmiana ma szczególne znaczenie dla osób, które przez lata pracowały poza klasycznym etatem – na zleceniach, w działalności gospodarczej albo łączyły różne formy zatrudnienia.

Dla wielu z nich oznacza to realny „skok” w stażu pracy. A to przekłada się bezpośrednio na uprawnienia pracownicze – dłuższy urlop wypoczynkowy, dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe, a także korzystniejsze warunki przy zwolnieniach czy przejściu na emeryturę.

W praktyce część pracowników może szybciej osiągnąć próg 10 lat stażu, który daje prawo do 26 dni urlopu zamiast 20.

Kogo to dotyczy i od kiedy?

Nowe przepisy obowiązują już od 1 stycznia 2026 roku, ale na razie tylko w jednostkach sektora publicznego. Jak przypomina infor.pl, pracownicy firm prywatnych zostaną objęci zmianami od 1 maja 2026 roku.

To właśnie od tej daty kolejne osoby będą mogły formalnie ubiegać się o doliczenie dodatkowych okresów do swojego stażu pracy.

Co trzeba zrobić krok po kroku?

Zmiany nie działają automatycznie. Aby skorzystać z nowych zasad, konieczne jest uzyskanie odpowiedniego zaświadczenia z ZUS.

Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie – przez konto w PUE ZUS lub eZUS. Po zalogowaniu należy wyszukać odpowiednią usługę, uzupełnić formularz i wysłać go online.

W większości przypadków nie trzeba dołączać dodatkowych dokumentów. Wyjątek pojawia się wtedy, gdy ZUS nie ma pełnych danych i konieczne jest ich uzupełnienie.

Po otrzymaniu zaświadczenia trzeba przekazać je swojemu pracodawcy, który uwzględni nowe okresy przy wyliczaniu stażu.

Na co uważać?

ZUS zwraca uwagę na częsty błąd. Nie ma potrzeby składania wniosków obejmujących cały przebieg ubezpieczenia – w wielu przypadkach wystarczającym dokumentem nadal pozostaje świadectwo pracy.

Warto też pamiętać, że nie wszystkie okresy będą zaliczane. Przykładowo, nie dotyczy to części pracy wykonywanej za granicą czy umów realizowanych w czasie nauki.

Zmiany mogą znacząco poprawić sytuację wielu pracowników, ale tylko pod warunkiem, że sami złożą odpowiedni wniosek i dopilnują formalności.

Źródło zdjęcia głównego: Obraz Janusz Walczak z Pixabay