Zmaganie się z długami to poważne wyzwanie. Dlatego wiele osób, które mają problem z terminowym regulowaniem zobowiązań, szuka drogi wyjścia z tej sytuacji. Jedną z nich może się wydawać przekazanie swojego majątku w ręce innej osoby. Jednak wówczas wierzyciel może wnieść tzw. skargę pauliańską. Co to jest i jak działa? Wyjaśniamy.

Skarga pauliańska: czym jest?

Skarga pauliańska jest instytucją, którą regulują przepisy Kodeksu cywilnego. W uproszczeniu zapewnia ona ochronę wierzyciela, gdy dłużnik jest niewypłacalny i nie wykazuje majątku, ponieważ przekazał go osobie trzeciej. W takiej sytuacji wierzyciel - np. bank czy operator telefonii komórkowej - może zażądać uznania tego faktu za bezskuteczny.

Co to oznacza w praktyce? Wyjaśnijmy skargę pauliańską na przykładzie.

Załóżmy, że pan Karol miał dług wobec banku, ponieważ przestał spłacać raty zaciągniętego wcześniej kredytu gotówkowego. Wiedział, że może mu grozić egzekucja komornicza, dlatego przepisał należące do siebie mieszkanie, cenną biżuterię oraz samochód córce - w ramach darowizny.

Tym sposobem pan Karol stał się niewypłacalny, a wierzyciel stracił możliwość odzyskania należnych mu środków. Wniósł jednak skargę pauliańską. W efekcie sąd orzekł, że przekazanie majątku przez pana Karola było bezskuteczne, a komornik mógł przeprowadzić egzekucję także na wspomnianych jego składnikach.

Kiedy wnosi się skargę pauliańską?

Aby wierzyciel mógł wnieść skargę pauliańską, musi zostać spełnionych kilka warunków. Skorzystanie z tej instytucji jest możliwe, gdy:

• istnieje zaskarżona wierzytelność pieniężna (tzn. istnieje potwierdzenie istnienia długu wobec wierzyciela);
• niewypłacalność osoby zadłużonej lub znaczące pogorszenie jej stanu finansowego jest związane z przekazaniem majątku osobie trzeciej;
• działanie dłużnika było świadome i miało de facto na celu ukrycie majątku przed wierzycielem;
• osoba trzecia, która otrzymała majątek, uzyskała z tego tytułu korzyści i wiedziała, że ta czynność prawna odbywa się z pokrzywdzeniem wierzyciela.

Jeżeli wierzyciel udowodni, że dana sytuacja wpisuje się w powyższe kryteria, sąd przyjmie skargę pauliańską, a czynności windykacyjne i komornicze będą mogły być nadal prowadzone.

Jak bronić się przed skargą pauliańską?

Jesteś osobą zadłużoną, ale myślisz o przekazaniu majątku najbliższym, aby np. uchronić mieszkanie przed komornikiem? Jak widzisz, z uwagi na skargę pauliańską taki ruch może być nieskuteczny. Dlatego lepiej porozumieć się w sprawie spłaty długu - tak, aby nie doszło do przymusowej egzekucji z należących do Ciebie ruchomości i nieruchomości. Aby zawrzeć ugodę, wcale nie musisz spłacać całej zaległej kwoty w jednej wpłacie. Najczęściej możesz ją podzielić na raty o dogodnej wysokości. Tak jest m.in. w Ultimo - klienci, których obsługuje ta firma, mogą samodzielnie ustalić harmonogram spłaty. Zrobią to np. za pośrednictwem portalu obsługi zadłużenia klienta lub u doradcy.

Podsumowując, skarga pauliańska to instytucja, która chroni wierzyciela na wypadek, gdyby dłużnik chciał się pozbyć majątku, pomimo ciążącego na nim zobowiązania. Warto o niej pamiętać, myśląc o uwolnieniu się od zobowiązań finansowych i zawsze starać się dogadać w sprawie spłaty.