Nie żyje Wanda Traczyk-Stawska. Bohaterka Powstania Warszawskiego miała 99 lat

Nie żyje Wanda Traczyk-Stawska – uczestniczka Powstania Warszawskiego, żołnierka Armii Krajowej, nauczycielka i niestrudzona strażniczka pamięci o poległych. O śmierci 99-letniej bohaterki poinformował wiceminister kultury Maciej Wróbel.

Wanda Traczyk-Stawska zmarła we wtorek, 18 sierpnia. Informację o jej śmierci przekazał Maciej Wróbel, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

– Odeszła Bohaterka wielu pokoleń. Pani Wanda Traczyk-Stawska „Pączek”. Żołnierka Powstania Warszawskiego. Autorytet – napisał wiceminister.

W chwili śmierci miała 99 lat. Jeszcze na początku kwietnia obchodziła urodziny. Przez dziesięciolecia pozostawała jedną z najbardziej rozpoznawalnych uczestniczek Powstania Warszawskiego i aktywnie zabierała głos w sprawach dotyczących historii, praw człowieka oraz przyszłości Polski.

Do walki przystąpiła jako 17-latka

Wanda Traczyk-Stawska urodziła się 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie. Podczas niemieckiej okupacji działała w Szarych Szeregach, a następnie w Armii Krajowej. Posługiwała się pseudonimami „Pączek” i „Atma”.

Kiedy 1 sierpnia 1944 roku wybuchło Powstanie Warszawskie, miała zaledwie 17 lat. Pełniła funkcję łączniczki, ale walczyła również z bronią w ręku jako strzelec. Służyła w oddziale osłonowym Wojskowych Zakładów Wydawniczych Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK.

Po kapitulacji powstania trafiła do niemieckiej niewoli. Do kraju wróciła po zakończeniu wojny. Szczegóły jej wojennej drogi przez lata dokumentowały instytucje zajmujące się historią Powstania Warszawskiego. Polska Agencja Prasowa przypominała, że mimo ogromnego szacunku, jakim ją otaczano, sama nazywała siebie „zwykłym żołnierzem powstania”.

Zajęła się dziećmi wymagającymi szczególnej opieki

Po wojnie Wanda Traczyk-Stawska ukończyła psychologię na Uniwersytecie Warszawskim. Wybrała pracę z dziećmi z niepełnosprawnościami i przez ponad 30 lat była nauczycielką w szkołach specjalnych.

Także po zakończeniu pracy zawodowej pozostawała aktywna społecznie. Angażowała się w obronę słabszych, praw kobiet i praw człowieka. Sprzeciwiała się przemocy oraz mowie nienawiści, a podczas publicznych wystąpień wielokrotnie apelowała o odpowiedzialność za kraj i poszanowanie demokratycznych wartości.

W 2024 roku, w uznaniu jej wieloletniej pracy z dziećmi, otrzymała Order Uśmiechu. Jak informował warszawski samorząd, przepracowała w zawodzie nauczycielki ponad trzy dekady.

Walczyła o godne upamiętnienie poległych

Jedną z najważniejszych części jej powojennej działalności była walka o przywrócenie pamięci o żołnierzach oraz cywilnych ofiarach Powstania Warszawskiego.

Przez lata kierowała Społecznym Komitetem do spraw Cmentarza Powstańców Warszawy. Zabiegała o godne oznaczenie miejsca spoczynku dziesiątek tysięcy osób, a także o utworzenie Izby Pamięci przy cmentarzu na Woli. Była jedną z inicjatorek tego przedsięwzięcia.

Jej powstańcza opaska została umieszczona w tubie wmurowanej pod powstającą Izbę Pamięci – jako symbol historii, o której zachowanie zabiegała przez znaczną część życia.

Wizyta w gminie Końskie

 My przypominamy jej wizytę w Baryczy podczas nadania imienia Zdzisławy i Stanisława Bytnarów (nauczyciele,  patrioci, ich dziećmi byli znani z kultowej książki "Kamienie na Szaniec" Janek "Rudy" Bytnar i Danuta "Duśka" Bytnar) Specjalnym Ośrodkowi Szkolno-Wychowawczemu. Traczyk-Stawska przemawiała w Baryczy: Witam jako żołnierz Szarych Szeregów, ale przede wszystkim jako nauczycielka Szkoły Specjalnej nr 6 w Warszawie przy ulicy Ząbkowskiej, której pierwszą i najwspanialszą nauczycielką była p. Zdzisława, która jest dzisiaj tutaj patronką. Chcę Wam powiedzieć, że miałam to szczęście, bo najpierw chciałam być archeologiem, ale kiedy zaproszono mnie do szkoły nr 6 i zobaczyłam jakie tam są dzieciaki, jacy nauczyciele to zmieniłam zdanie i byłam 30 lat nauczycielką w tej szkole. A jestem tu przede wszystkim po to by powiedzieć jak bardzo cenię rodziców dzieci niepełnosprawnych, a w szczególności matki. Bez ich pomocy, bez ich miłości te szkoły nie miałyby wyników. Dlatego bardzo proszę byście Państwo pamiętali, że one są sercem tych szkół, one". Zobaczcie WIDEO i zdjęcia z tamtej wizyty: https://tkn24.pl/pl/11_wiadomosci/73634_relacja-wideo-nadanie-imienia-osrodkowi-w-baryczy.html

::news{"type":"see-also","item":"73634"}