W produkcji żywności sprężone powietrze często pracuje blisko produktu, opakowania lub powierzchni mających kontakt z surowcem. Może napędzać siłowniki, uczestniczyć w przedmuchu, transporcie pneumatycznym, pakowaniu, rozlewie albo czyszczeniu wybranych części linii. Jeśli instalacja dostarcza powietrze z domieszką oleju, wilgoci lub cząstek stałych, zakład zwiększa ryzyko reklamacji, strat partii i problemów podczas audytu. Dlatego w wielu procesach spożywczych dobrym wyborem są sprężarki śrubowe bezolejowe, które ograniczają ryzyko przedostania się oleju ze sprężarki do medium roboczego.

Dlaczego olej w sprężonym powietrzu stanowi zagrożenie dla produktu?

W zakładach spożywczych sprężone powietrze nie zawsze ma bezpośredni kontakt z żywnością, ale często pracuje bardzo blisko produktu. Wystarczy przedmuch form, otwieranie opakowań, transport proszków, napowietrzanie, dozowanie albo sterowanie zaworami w strefie produkcyjnej, aby jakość powietrza zaczęła wpływać na bezpieczeństwo procesu.

Sprężarka olejowa może wymagać dokładnej filtracji, separacji kondensatu i regularnej kontroli wkładów filtracyjnych. Każdy zaniedbany punkt instalacji zwiększa ryzyko przeniesienia aerozolu olejowego dalej w układ. Przy żywności taki błąd może kosztować więcej niż sama naprawa sprężarkowni, ponieważ dotyka produktu, partii produkcyjnej i dokumentacji jakościowej.

Czym różni się sprężanie bezolejowe?

W sprężarkach bezolejowych olej nie trafia do komory sprężania. Dzięki temu zakład eliminuje jedno z głównych źródeł zanieczyszczenia powietrza wytwarzanego przez sprężarkę. To ma szczególne znaczenie tam, gdzie firma produkuje napoje, nabiał, pieczywo, wyroby sypkie, półprodukty spożywcze, suplementy lub żywność pakowaną automatycznie.

Nie oznacza to jednak, że cała instalacja nie potrzebuje uzdatniania. Powietrze zasysane z hali lub zewnętrznej czerpni może zawierać pył, parę wodną, związki lotne i inne zanieczyszczenia. Dlatego sprężarka bezolejowa powinna pracować razem z odpowiednio dobranym osuszaczem, filtracją, kontrolą punktu rosy i regularnym serwisem.

Norma ISO 8573-1 pomaga opisać wymaganą czystość powietrza

Przy projektowaniu instalacji dla branży spożywczej nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że powietrze ma być „czyste”. Warto określić klasę jakości według ISO 8573-1. Norma opisuje czystość sprężonego powietrza pod kątem cząstek stałych, wody i oleju. Dla procesów wrażliwych na zanieczyszczenia często analizuje się klasę 0 dla oleju, ponieważ oznacza ona bardzo restrykcyjne wymagania.

Takie podejście ułatwia rozmowę z dostawcą sprężarki, działem jakości i audytorem. Pozwala też dobrać nie tylko urządzenie, lecz także osuszacz, filtry, monitoring i harmonogram przeglądów.

Jak ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia na linii produkcyjnej?

Najpierw trzeba ustalić, gdzie sprężone powietrze ma kontakt z produktem, opakowaniem lub strefą higieniczną. Inne wymagania ma napęd pneumatyki w oddalonej części zakładu, a inne przedmuch butelek, pakowanie żywności albo transport składników sypkich.

Następnie warto sprawdzić:

• wymaganą klasę jakości powietrza dla danego procesu,
• stabilność ciśnienia i wydajności przy pracy zmianowej,
• punkt rosy i ryzyko kondensacji w rurociągach,
• stan filtrów, spustów kondensatu i osuszaczy,
• sposób monitorowania parametrów instalacji,
• dostępność serwisu i części.

W branży spożywczej duże znaczenie ma także dokumentacja. Regularne przeglądy, pomiary jakości powietrza i zapisy serwisowe pomagają wykazać, że zakład kontroluje ryzyko, a instalacja pracuje zgodnie z założeniami.

Sprężarka musi pasować do procesu, a nie tylko do mocy

Dobór sprężarki wyłącznie po mocy silnika prowadzi do błędów. Liczy się realne zapotrzebowanie na powietrze, profil pracy linii, liczba zmian, zapas wydajności, możliwość rozbudowy oraz koszty energii. W zakładach spożywczych sprężarka często pracuje długo, dlatego znaczenie ma sprawność, sterowanie, odzysk ciepła i monitoring pracy całej sprężarkowni.

Jeśli szukasz rozwiązania do produkcji wymagającej wysokiej czystości sprężonego powietrza, zapoznaj się z ofertą BOGE Polska. Firma oferuje bezolejowe sprężarki śrubowe, systemy uzdatniania, osuszacze, filtry, monitoring i serwis, dzięki czemu może pomóc w doborze kompletnej instalacji do wymagań konkretnego zakładu spożywczego.